الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
23
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
بر خيانت در دست نداشتند . آنگاه امام دستور ديگرى دربارهء كارگزاران مىدهد و آن دستور نظارت بر اعمال آنها بهوسيلهء بازرسان و مأموران مخفى است مىفرمايد : « سپس با فرستادن مأموران مخفى راستگو و وفادار كارهاى آنان را تحت نظر بگير ، زيرا بازرسى مداومِ پنهانى سبب تشويق آنها به امانتدارى و مدارا كردن به زيردستان مىشود » ؛ ( ثُمَّ تَفَقَّدْ أَعْمَالَهُمْ ، وَابْعَثِ الْعُيُونَ مِنْ أَهْلِ الصِّدْقِ وَالْوَفَاءِ عَلَيْهِمْ ، فَإِنَّ تَعَاهُدَكَ فِي السِّرِّ لِأُمُورِهِمْ حَدْوَةٌ « 1 » لَهُمْ عَلَى اسْتِعْمَالِ الْأَمَانَةِ ، وَالرِّفْقِ بِالرَّعِيَّةِ ) . امام عليه السلام در جملههاى بالا بر اين امر تأكيد مىورزد كه بايد مأموران مخفى را از ميان افراد راستگو و درستكار و وفادار انتخاب كنى . در ضمن فلسفهء اين كار را نيز بيان مىفرمايد و آن اينكه چون كارگزاران احساس كنند مأموران پنهانى اعمالشان را به زمامدار گزارش مىدهند از يك سو به كارهاى نيك تشويق مىشوند و از سوى ديگر لازمهء آن اين است كه خود را از خيانت و بدرفتارى به مردم بر كنار مىدارند . آنگاه امام بعد از آن جملهء كوتاهى بيان كرده مىفرمايد : « مراقبت از معاونان مىشود » ؛ ( وَتَحَفَّظْ مِنَ الْأَعْوَانِ ) اين جمله ممكن است دنبالهء جملههاى پيشين باشد و به صورت « و تَحَفُّظٍ » خوانده شود و ناظر به اين معنا باشد كه وجود مأموران مخفى سبب مىشود كارگزاران افزون بر حفظ امانت و خوشرفتارى با رعيت مراقب اعوان و ياران و معاونان و زيردستان خويش باشند و از افراد خائن و بد رفتار بپرهيزند ، بنابراين تفسير جملههاى بعد ادامهء بحثهاى گذشته دربارهء كارگزاران خواهد بود و ارتباط و پيوند ميان جملههاى قبل و بعد كاملًا محفوظ خواهد ماند ؛ ولى
--> ( 1 ) . « حَدْوَة » به معناى تشويق كردن و تحريك نمودن كسى است و در اصل از ريشهء « حُداء » به معناى حركت دادن سريعِ شتران با آواز مخصوصى گرفته شده است